In samenwerking met de Heemkundevereniging Sankt-Tolbert Vaals organiseert de Kring Valkenburg en Heuvelland van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap een lezing door historicus dr. Joris Roosen over het Limburgs Briefhoofdenproject. Meer specifiek over ‘van vluchtige bedrijfscorrespondentie tot tijdloos (digitaal) erfgoed’. De locatie op vrijdag 26 januari 2024 om 20.00 uur is Óp Sankt-Tolbert, Bloemendalstraat 11a, te 6291CS Vaals. De lezing is ook toegankelijk voor niet-leden.

Uitleg

Het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg (SHCL) beschikt over een collectie van ruim 9.000 briefhoofden voor de periode 1850-1988. Een briefhoofd is een gedrukt opschrift op zakelijk briefpapier met de adresgegevens van een bedrijf of instelling. Naast deze gegevens bevatten de briefhoofden doorgaans ook informatie over de bedrijfstak en de producten die werden geproduceerd. In sommige gevallen worden ook de industriegebouwen of winkels van het bedrijf in het briefhoofd weergegeven. Een mooi briefhoofd werd in de 19e en in de eerste helft van de 20e eeuw gezien als het ‘visitekaartje’ van een bedrijf, een middel om de ontvanger van de brief te wijzen op de producten en de kwaliteit van de onderneming. Het klassieke briefhoofd werd in de loop van de tweede helft van de twintigste eeuw vervangen door een bedrijfslogo.

De briefhoofdencollectie maakt deel uit het industrieel erfgoed van Limburg. Vaak bevatten ze fraaie afbeeldingen van de fabrieken, winkels en producten van een bedrijf. Als entree rekent de gastheer op een vrije gave.

Inkijk in communicatie met consumenten

Binnen de industriële archeologie en techniekgeschiedenis worden briefhoofden bijvoorbeeld gebruikt om de ontwikkelgeschiedenis van fabrieksgebouwen te reconstrueren. Zeker wanneer bedrijfsgebouwen uit het landschap zijn verdwenen, vormen de briefhoofden een unieke inkijk in het visuele aspect van een bedrijf in het verleden. Briefhoofden vertellen ons ook iets over hoe een ondernemer communiceerde met consumenten en zakenpartners.

Naast de documentaire en informatieve waarde van de briefhoofden, zijn ze ook geschikt voor kunst- en cultuurhistorisch onderzoek. In dit kader zijn er diverse onderzoeksmogelijkheden die verband houden met de iconografie van de briefhoofden. Zo kan de vergelijking gemaakt worden tussen briefhoofden van bedrijven in verschillende sectoren of kan de evolutie van briefhoofdstijlen doorheen de tijd bestudeerd worden. Het productieproces van de briefhoofden zelf is dan weer interessant vanuit het oogpunt van techniekgeschiedenis.

Het SHCL wil deze unieke collectie briefhoofden digitaliseren, uitbreiden via een crowdsourcing project en vervolgens ter beschikking stellen voor onderzoek en publiekswerking. Door digitale middelen kan deze onderbelichte en onderbenutte bron nu veel systematischer worden ingezet voor onderzoek. In de lezing wordt nader ingegaan op de achtergrond van het project, de opzet en mogelijkheden voor onderzoek en publieksbereik.

Twee onderzoeksprojecten

Joris Roosen is hoofd van de afdeling onderzoek en adjunct-directeur van het SHCL. Daarnaast is hij als assistant professor verbonden aan Faculteit der Cultuur en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht en University College Maastricht. Zijn onderzoek richt zich op de sociaaleconomische en demografische geschiedenis van het Limburgse platteland en het gebruik van digitaal erfgoed in historisch onderzoek.

Hij is momenteel betrokken bij twee onderzoeksprojecten, het Limburgse Briefhoofdenproject en onderzoek naar Rentmeesterschap in de Maasvallei van de achttiende tot de twintigste eeuw.

- Advertentie -
Vorig artikelPrins Mitchel I regeert over de Jeugdboemelère van Banholt en Terhorst
Volgend artikelGeslaagde receptie CV De Ülle ter ere van hun nieuwe hoogheden en drie verdienstelijke jubilarissen

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in